دسته بندی اصلی مخازن
مخازن ذخیره صنعتی، محفظه هایی هستند که برای ذخیره گاز، نفت، آب و محصولات پتروشیمی متعلق به مصارف صنعتی، استفاده می شوند مخازن ذخیره سازی صنعتی در اندازه ها و اشکال مختلف تولید می شوند. آن ها می توانند زیرزمینی، افقی یا عمودی باشند و از بتن، سنگ، فایبرگلاس، فولاد یا پلاستیک ساخته شده باشند. مخازن ذخیره صنعتی را می توان بر اساس ماده ای که در خود دارند و یا برخی عوامل دیگر به چندین نوع طبقه بندی کرد.
مخازن ذخیره سوخت می توانند بخار و مایعات قابل اشتعال مختلف را در خود نگه دارند
- مخازن سوخت رو زمینی: این مخازن هزینه اولیه و هزینه نگهداری پایین تری دارند و به دلیل عدم نیاز به حفاری های عمیق مقرون به صرفه هستند. نگهداری این مخزن ها راحت تر از انواع زیرزمینی است و می توان آن ها را از نظر نشتی یا هر نوع خرابی به راحتی مورد بررسی قرار داد و در صورت نیاز تعمیر کرد.
- مخازن سوخت زیر زمینی: در این نوع، حداقل ده درصد از حجم مخزن در زمین مدفون است. این محفظه ها برای نگهداری مواد خطرناک مناسب هستند و احتمال انفجار در آن ها پایین تر است. همچنین چون زیرزمینی هستند، می توان آن ها را در مکان های بیشتری جای داد.
مخازن ذخیره سازی صنایع شیمیایی برای ذخیره کود، پروپان، گاز طبیعی مایع، فرآورده های نفتی (مثل بنزین و گازوئیل)، نفت خام و سایر مواد شیمیایی استفاده می شوند. انواع مخازن صنعتی ذخیره سازی مواد شیمیایی در اشکال و اندازه های مختلف موجود هستند. این مخازن ذخیره برای مخلوط کردن، ذخیره سازی ثابت مواد و یا حمل و نقل محصولات شیمیایی نهایی یا مواد اولیه استفاده می شوند.
مخازن فولادی ضدزنگ :این مخزن ها دوام بالایی دارند؛ اما برای برخی اسیدها مناسب نیستند و گران تر از سایرین هستند.
مخازن فایبرگلاس:این مدل مستعد نشت بیشتری است و احتیاج به مراقبت بیشتری دارد.
مخازن پلی اتیلن:تنوع این مدل بیشتر از سایر انواع مخازن است و از پلی اتیلن خطی و غیرخطی برای ساخت آن ها استفاده می شود. این مخازن محکم و مقرون به صرفه هستند و انواع مواد شیمیایی را در آن ها می توان نگه داشت.
این دسته را محفظه هایی تشکیل می دهند که به طور موقت و در طی انجام پروسه های مختلف از نفت خام گرفته تا مواد نفتی پس از تقطیر را در خود نگه می دارند. نوع، جنس و سایز این مخزن ها متنوع است و به کاربرد آن ها بستگی دارد.بعضی از این مخازن ویژگی های منحصر به فردی نیز دارند:
مخزن با سقف شناور: همان طور که از نامش پیداست، شامل یک سقف شناور است که با توجه به سطح نفت در محفظه، پایین یا بالا می رود.برای جلوگیری از تجمع بخار، سقف شناور در این نوع مخازن به عنوان یک ویژگی ایمنی گنجانده شده است.
مخزن سقف ثابت: برای حجم کمتر نفت از این محفظه ها استفاده می شود.
در مواقعی که احتیاج به آب گرم دائمی است، از این گونه محفظه ها استفاده می شود.هنگامی که نیاز به آب گرم کم است، آب در این مخازن گرم می شود. این مخزن ها به طور کامل عایق بندی می شوند تا بتوانند گرمای ذخیره شده را چندین روز حفظ کنند. در صنعت این مخازن یا یک مشعل نفتی، گازی یا یک هیتر الکتریکی و یا مبدل حرارتی خارجی دارند (آب در خارج آن ها گرم می شود و صرفا آب را گرم نگه می دارند). فایبرگلاس جنس متداولی برای این مخازن است.
بخشی از انواع مخازن مربوط می شوند به ذخیره آب، فاضلاب و انواع مایعات. از انواع مخازن ذخیره مایعات می توان به موارد زیر اشاره کرد:
فایبر گلاس: مخازنی از این جنس، دوام بالایی دارند و به راحتی دچار زنگ زدگی و خوردگی نمی شوند.همچنین، مقاومت آن ها در برابر دما نیز بالاست.
راه راه : دیواره این مخزن ها شکل راه راه دارد و از جنس آهن گالوانیزه است.از آن ها برای جمع آوری آب باران، آب حاصل از فرآیندهای صنعتی و ذخیره آب آتش نشانی استفاده می شود.
پلی اتیلن :برای ذخیره آب آشامیدنی، جمع آوری آب باران و فاضلاب استفاده می شوند.
از جمله متداول ترین انواع مخازن، انواع پلاستیکی هستند. برای انواع ذخیره آب (مسکونی، تجاری و صنعتی) مناسب هستند وجنس آن ها می تواند از پلی اتیلن های خطی کم چگال، فایبرگلاس و یا پلی پروپیلن (Polypropylene) باشد.
انواع مخزن ها
مخازن یکلایه، همانطور که از نام آنها پیدا است، از یک لایه پلی اتیلن تولید شدهاند مخزن تک لایه یکی از مخازن پر کاربرد و مناسب برای مصارف گوناگون است. مخزن تک لایه که با نام مخزن بیرنگ نیز شناخته میشود، تنها دارای یک لایه پلی اتیلن بوده و برای نگهداری انواع مایعات کاربرد دارد.
مخازن سهلایه پلی اتیلن، آن دسته از مخازنی هستند که در تولید آنها از سه لایه پلی اتیلن استفاده شده است. وجه تمایز اصلی این دسته از مخازن با مخازن دیگر، لایه مشکیرنگ کار شده در مخازن سهلایه است. این لایه که رنگ مشکی دارد، از ورود نور به درون مخزن جلوگیری میکند. این ویژگی باعث میشود که بتوان از این مخازن در محیطهایی که نور مستقیماً به آنها میتابد نیز استفاده نمود.
مخازن چهارلایه، جزء مخازنی هستند که در برابر اشعه مخرب UV، مقاومت بسیار بالایی دارند. این مخازن از کیفیت و دوام بیشتری نسبت به دو نوع دیگر از مخازن، برخوردار هستند. اما قیمت آنها نسبت به دو نوع دیگر بیشتر بوده و کاربرد آنها نسبتاً کمتر است.
دسته بندی شکل مخزن ها
مخازن افقی یا خوابیده، یکی از انواع تانکر آب پلاستیکی هستند که بیشتر برای نگهداری آب شرب و ذخیرهسازی آن، در ساختمانها استفاده میشود. این دسته از مخازن که به شکل استوانه هستند، پایههایی از جنس پلی اتیلن دارند و برای فضاهایی با ارتفاع کم بسیار مناسب هستند.
مخازن افقی یا خوابیده، یکی از انواع تانکر آب پلاستیکی هستند که بیشتر برای نگهداری آب شرب و ذخیرهسازی آن، در ساختمانها استفاده میشود. این دسته از مخازن که به شکل استوانه هستند، پایههایی از جنس پلی اتیلن دارند و برای فضاهایی با ارتفاع کم بسیار مناسب هستند.
این دسته از مخازن، برای محیطهای محدود از نظر ارتفاع و مساحت، بسیار مناسب هستند. طراحی خاص این مخازن، باعث نامگذاری آنها به مخازن مکعبی شده است.
مخازن آسان رو، آن دسته از مخازنی هستند که مختص راهروها و فضاهای اینچنینی طراحی شدهاند. این مخازن دارای ظرفیتهای ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ لیتر بوده و کاربرد فراوانی در فضاهای کوچک دارند.
مخزن زیرپله پلی اتیلن، یکی از انواع مخزن آب خانگی است که برای نصبشدن به دور از دید افراد و زیر راهپله ساختمانها طراحی شده است. این نوع از مخازن، ظرفیتهای مختلفی اعم از: ۵۰۰، ۸۰۰، ۱۰۰۰ و ۱۵۰۰ لیتر دارد.
مخزن نیسانی، به سبب طراحی خاصی که دارد، مختص نصب در قسمت بار وانتبارها و نیسانها طراحی شده و برای انتقال مایعات مختلف میتوان از این مخزن استفاده نمود
مخزن انبساط برای متعادلکردن بار اضافی سیالات گرمشده و جبران کاهش فشار آب، در سیستمهای گرمایش مرکزی استفاده میشود. این مخزن نیز ظرفیتهای ۶۰ تا ۲۰۰ لیتری دارد.
مخازن قیفی، طراحی منحصربهفردی دارند که این طراحی به منظور تخیله راحتتر مایعات درون مخزن انجام شده است
سمهای استفاده شده در صنایع، کشاورزی و … خورندگی بالایی دارند و باید در محفظهای نگهداری شوند که ضدخوردگی باشد. مخزن سمپاش پلی اتیلن، به دلیل مقاوم بودن در برابر خوردگی و دوام بالا، برای نگهداری سموم کشاورزی بسیار مناسب هستند.
کلر، با هر مادهای سازگار نیست و برای نگهداری و جابهجایی آن، باید از مخازن خاصی استفاده نمود. به همین دلیل از مخازن کلرزنی به منظور نگهداری و حملونقل مایعات حاوی کلر استفاده میشوند.
مخازن سپتیک، مخازن خاصی هستند که تصفیه اولیه فاضلاب ساختمانهای مختلف را انجام داده و از انتقال جامدات به درون چاه، جلوگیری میکنند. فاضلاب وارد شده به این مخازن، طی فرایندهای خاص، دچار تغییراتی میشود و سپس به درون چاه میریزد.
